شبلي به حج رفته بود ؛ و پس از انجام اعمال حج به حضور امام سيد الساجدين(ع) مشرف شد

امام از وي پرسيد :

اي شبلي حج گذاردي ؟

شبلي : آري يا بن رسول الله(ص)

امام (ع) : زماني كه به ميقات فرود آمدي : ايا نيت كردي كه جامه معصيت را از خود بدر آوري

و جامه طاعت پوشي ؟

شبلي : نه

امام (ع) : زماني كه از جامه خود برهنه شدي ، آيا نيت كردي كه از ريا و نفاق برهنه شدي ؟

شبلي : نه

امام (ع) : زماني كه غسل كردي آيا نيت كردي كه خويشتن را از بديها و گناهها شستشو دادي؟

شبلي : نه

امام (ع) : آيا خويشتن را پاكيزه كردي و احرام بستي و عقد وقت حج بستي ؟

شبلي : اري

امام (ع) : زماني كه خود را پاكيزه كردي و عقد بستي ، آيا نيت كردي كه آنچه را خداوند متعال

حرام كرده است بر خويشتن حرام كرده اي ؟

شبلي : نه

امام (ع) : زما ني كه عقد حج بستي ، ايا نيت كردي كه هر عقدي براي غير خدا عزو جل است گشودي ؟

شبلي : نه

5مناظره خواندنی از امام رضا(ع)
رويه امام رضا(ع) در مناظراتش اين نيست كه اعتقادات اسلام [يا اعتقاد خود] را براي طرف مقابل حق بالقوه فرض كند. در واقع حضرت رضا(ع) در مناظرات خود با سران اديان به دنبال برتري جويي نبودند و با استفاده از عنصر عقل و منطق به اثبات حقانيت اعتقادات اسلامي مي‌پردازند..

 دوران حيات امام هشتم شيعيان، ‌حضرت رضا(ع) دوراني است كه افكار و انديشه‌هاي مختلف فلسفي و كلامي بسياري در معرض برخورد و تعاطي با يكديگر قرار داشتند و خليفه وقت مامون نيز به ظاهر به ترجمه و بحث و گفتگو ميان اين انديشه رغبت نشان مي‌داد.
 يكي از دلايل قابل بررسي تاريخي در پذيرش منصب ولايتعهدي حاكم ظالمي چون مامون از جانب امام رضا(ع)، استفاده از همين فرصت مهيا شده براي نشر و تبيين انديشه ناب اسلامي در مقياس جهاني آن روزگار بوده است. چرا كه در آن عصر تمدن اسلا‌مي بيشترين متصرفات را در اختيار داشت.

مناظرات امام هشتم را آن‌گونه كه در تاريخ ثبت شده و به ما رسيده است در مقابل سه گروه ملحدان، اهل كتاب و متكلمان فرق ديگر اسلامي تقسيم‌بندي مي‌كنند و معمولا در بيان آغاز اين مناظرات چنين روايت كرده‌اند كه مامون به فضل بن سهل، وزير مخصوصش دستور داد كه پيروان مكاتب مختلف مانند جاثليق ( عالم بزرگ مسيحي ) و راس الجالوت ( پيشواي بزرگ يهوديان ) و روِساي صائبين و هربذ اكبر ( پيشواي بزرگ زرتشتيان ) و نسطاس رومي ( عالم بزرگ نصراني ) و همچنين علماي ديگر علم كلام را دعوت كند تا سخنان آن حضرت را بشنوند و آن حضرت هم سخنان آنها را.

همچنين گفته‌اند هدف مأمون از اين كار اين بود كه به پندار خويش مقام امام(ع) را در انظار مردم پايين بياورد، به گمان اينكه امام(ع) تنها به مسائل ساده اي از قرآن و حديث آشناست و از فنون علم و استدلال بي بهره است.

اما منطق علمي و صداقت در كردار امام طرف هاي مقابل را جذب خود مي‌كرد.

روش شناس مناظرات امام رضا(ع)

پيش از بيان شمه‌اي از اين مناظرات بايد به چند نكته روش شناختي موجود در شيوه مناظره امام(ع) اشاره كرد كه همواره و در تمام مناظرات آن حضرت رعايت مي‌شده كه برخي از اين نكات روش شناسانه امروز نيز در ميان متفكران مغرب زمين بدون ادعاي آشنايي اين متفكران با تعاليم اسلامي و علوي مورد توجه است كه خود گوياي اتكاي بزرگان دين اسلام بر مواجهه عقلي در مباحث معرفتي و دوري از مغالطات رايج و اختلاط‌هاي ناصواب روشي در اين زمينه است.

1- شايد مهم ترين نكته روش شناسانه در اين مناظرات اين است كه: ايشان علاوه بر استدلالات خود با عمل و رفتار توحيدي، مردم را دعوت به انتقال اعتقادات ذهني به عملي مي‌كرد. ( گفتگوي علامه سيد جعفر مرتضي العاملي، مورخ و انديشمند لبناني با سايت آينده) و اين بدان معناست كه تنها عقل و آگاهي انسان نيست كه بايد در پذيرش حقيقت قانع شود بلكه عواطف و ساير امكانات وجودي آدمي هم بايد مورد توجه در حقيقت جويي قرار بگيرد و اين نكته‌اي است كه امروزه در ميان مباحث جديد معرفتي نيز مورد توجه بسياري از متفكران قرار دارد.

2- رويه امام رضا(ع) در مناظراتش اين نيست كه اعتقادات اسلام [يا اعتقاد خود] را براي طرف مقابل حق بالقوه فرض كند. در واقع حضرت رضا(ع) در مناظرات خود با سران اديان به دنبال برتري جويي نبودند و با استفاده از عنصر عقل و منطق به اثبات حقانيت اعتقادات اسلامي مي‌پردازند..(همان)

3- يك اصل در مناظره وجود دارد و آن اين‌كه نمي‌شود با هيچ فردي مناظره كرد مگر اين‌كه مشتركاتي بين افراد وجود داشته باشد، به عبارت ديگر هر انسان حتي اگر بخواهد از ديگري سؤالي داشته باشد، بايد يك امر مشترك بين آنها وجود داشته باشد و از آن نقاط مشترك براي رفع مجهولات استفاده شود، در واقع بايد از مشتركات براي رسيدن به اختلاف ها و رفع آن حركت كرد.(همان)

4 در مواجهه با اهل كتاب نيز ايشان از طريق استدلال عقلي و براساس مشتركات اعتقادي و ديني به رفع اشكالات و به اثبات حقانيت اسلام مي‌پرداختند، زيرا بدون تعقل نمي‌توان تناقضات بين اديان را رفع كرد. (همان)

5- نكته بسيار مهم ديگر و قابل استنباط از ماجراي مناظرات آن حضرت اين است كه ايشان به رغم علم به نيت سوء مامون از برگزاري اين مناظرات از مناظرات سر باز نزدند و ضمن پرهيز از نيت خواني (هر چند دقيق و درست كه خود مبتني بر بصيرت اهل بيت(ع) است) در مقام بحث و نظر به آن اعتنايي نكردند و بالعكس، از برگزاري اين مناظرات استقبال كردند. به بيان ديگر سخن گوينده،( البته در مقام بحث و نظر نه در ميدان جنگ مانند ماجراي مواجهه خوارج با علي(ع) در جنگ صفين) نه شخصيت و نيت وي بايد مورد توجه باشد.